Jarosław Gowin - Deregulacja – plan ułatwień dla przedsiębiorców

Raport Doing Business 2015 klasyfikuje Polskę jeśli chodzi o łatwość uzyskania pozwoleń związanych z budownictwem na 137 miejscu w świecie na 189 klasyfikowanych krajów. Wyprzedzają nas takie kraje jak Bułgaria czy Grecja. Płacenie podatków jest trochę mniej uciążliwe – jesteśmy na 87 miejscu. Średnio zajmuje to nam 286 godzin w roku. Zakładanie nowej firmy – trudna sprawa: 85 miejsce, kiedy np. Węgry są na 57. Egzekwowanie przestrzegania umów – miejsce 52. Nie jest łatwo prowadzić biznes w Polsce.

 

Niezbędnym warunkiem poprawy sytuacji osób przedsiębiorczych oraz zdecydowanego przyspieszenia tempa rozwoju gospodarczego jest radykalna deregulacja. Półśrodki, które próbowano stosować w ostatnich latach, okazały się nieskuteczne. Planujemy uruchomić równolegle trzy inicjatywy deregulacyjne:

 

Inicjatywa 1: deregulacja systemowa – zmiana w sposobie stanowienia prawa oraz wpływania przez państwo na procesy gospodarcze.

 

Inicjatywa 2: szybka eliminacja już zidentyfikowanych problemów, co przełoży się na natychmiastowe uproszczenie działalności przedsiębiorców.

 

Inicjatywa 3: radykalne uproszczenie podatków i ograniczenie kosztów dla pracowników, pracodawców i administracji.

 

Deregulacja systemowa rozpocznie się od przyjęcia nowych zasad stanowienia prawa, radykalnie ograniczających liczbę nowopowstających przepisów. Szczegółowe założenia do tej ustawy zostały przygotowane w toku szerokich konsultacji z organizacjami pozarządowymi. Obok generalnego ograniczenia liczby przepisów ustawa uzależni wejście w życie nowej regulacji gospodarczej od likwidacji co najmniej tak samo istotnej regulacji już istniejącej. Z założenia nowe przepisy gospodarcze będą obowiązywać tylko przez ściśle określony czas (np. 5 lat). Przed jego upływem rząd, w konsultacji z wszystkimi interesariuszami, musi dokonać oceny skutków regulacji i ponownie ustawowo potwierdzić ich obowiązywanie. Proponujemy również coroczny przegląd regulacji: środowisko przedsiębiorców będzie wskazywać pięć najbardziej uciążliwych regulacji. Jeśli w ciągu 12 miesięcy nie zostaną potwierdzone przez parlament, automatycznie zostaną zniesione. Kolejny element to zobowiązanie wszystkich resortów do zmniejszenia obowiązków informacyjnych przedsiębiorstw o 20%.

 

Deregulacja systemowa obejmuje również zmiany w postępowaniu administracji: proponujemy, aby każda decyzja administracyjna podjęta z naruszeniem prawa z mocy prawa była nieważna, oraz przyjęcie ogólnej zasady domniemania zgody w postępowaniu administracyjnym. Ma to duże znaczenie m.in. w przypadku procesu komercjalizacji technologii, o czym będzie mowa w kolejnym wystąpieniu.

 

Ostatnim elementem deregulacji systemowej jest udrożnienie przepływu informacji pomiędzy poszczególnymi urzędami, a docelowo wprowadzenie zakazu żądania informacji przez urzędników, która już jest w posiadaniu administracji.

 

Specjalny pakiet rozwiązań ułatwiających prowadzenie biznesu zostanie przygotowany z myślą o małych firmach – zatrudniających do dziesięciu pracowników. Zostaną powołane specjalne komórki w sądach powszechnych, które będą wspierać egzekwowanie umów, których mały przedsiębiorca jest stroną. Jednocześnie małe firmy otrzymają za symboliczną opłatę roczną dostęp do oceny wiarygodności kredytowej swoich partnerów handlowych. W przypadku tych firm nawet jeden niesolidny kontrahent może doprowadzić do upadłości. Trzecim elementem pakietu dla małych firm będzie likwidacja wymogu minimalnego kapitału przy powoływaniu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz stworzenie instytucji udziału lub akcji beznominałowej. Planujemy wypracować wspólnie z bankami zakres informacji, jakie ma dostarczać małe przedsiębiorstwo, oraz 4-5 wzorów umów kredytowych. W ten sposób aplikowanie o kredyt dla małych firm stanie się proste, tanie i bardziej przewidywalne.

 

Proponujemy również zmiany w sądownictwie. Zaczniemy od systemowego rozwiązania problemu doręczeń poprzez utworzenie na centralnym serwerze systemu elektronicznego obiegu dokumentów. Każdy pełnomocnik procesowy otrzyma do niego dostęp. Przekazanie dokumentu elektronicznego do pełnomocnika w ramach tego systemu będzie równoznaczne z doręczeniem.

 

Dla wszystkich przedsiębiorstw kluczowe jest sprawne uzyskiwania pozwoleń na rozpoczęcie inwestycji. W tym celu zobowiążemy samorządy terytorialne do opracowania szczegółowych planów zagospodarowania terenu w ciągu pięciu lat tak, aby można było zastąpić pozwolenia na budowę notyfikacją rozpoczęcia inwestycji.

 

Podstawą proponowanych rozwiązań podatkowych jest przyjęcie zasady, że w przypadku wątpliwości rozstrzygnięcie powinno być na korzyść podatnika. Dalsze zmniejszenie opresyjności systemu podatkowe polega na wyliczeniu na potrzeby organów kontroli skarbowej kosztów prowadzenia kontroli: wycena czasu pracy i innych kosztów bezpośrednich i ogólnych. Urzędnicy kontroli skarbowej będą mogli prowadzi kontrole tylko, jeśli potencjalne uszczuplenie dochodów budżetu znacznie przekracza koszty prowadzenia kontroli. Uwaga kontrolerów ma się skoncentrować na dużych nieuczciwościach. Trzecim filarem zmian w podejściu państwa do podatników będzie rotacja geograficzna naczelników urzędów i izb skarbowych. Nie rzadziej niż co osiem lat naczelnicy będą musieli się przenosić. Naturalnie rotacja będzie połączona z dodatkowym wynagrodzeniem.

 

Zmienimy również sposób poboru podatków i innych danin publicznych. Wszystkie daniny będą pobierane w formie jednego przelewu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który dysponuje rozbudowanym system informatycznym, co pozwoli na pobieranie daniny u źródła – od funduszu płac, a następnie rozdzielenie między ZUS, budżet lokalny i budżet centralny oraz instytucję finansującą ochronę zdrowia. Ta zmiana wymaga uprzedniego uproszczenia podatków. Upraszczając je wzmocnimy ich pro-rodzinny charakter m.in. poprzez podatek demograficzny.

Uproszczenie pobierania podatków dotyczyć będzie również małych przedsiębiorstw. Podstawą rozliczeń będzie saldo na rachunku bankowym oraz rejestr podatku od wartości dodanej (VAT). W ten sposób wyliczenie podatku dla małej firmy będzie bardzo proste.

 

Deregulacja sama w sobie nie jest kosztowna, przynosi oczywiste korzyści dla sektora prywatnego, a z czasem dla sektora finansów publicznych poprzez większą aktywność gospodarczą. Oceniamy, że pakiet uproszczeń w systemie podatkowym sam w sobie nie pociągnie negatywnych skutków dla finansów publicznych, a nawet może zwiększyć dochody poprzez większą gotowość do płacenia oraz ograniczenie kosztów poboru podatków. Jednocześnie z przedstawionymi zmianami chcemy zmniejszyć daniny płacone przez mały biznes o 7-9 mld złotych, co oznacza zmniejszenie wpływów sektora publicznego o około 4-5 mld złotych – zmniejszone podatki oznaczają wyższą konsumpcję, nowe inwestycje oraz większe zatrudnienie. Dodatkowo podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 8 tysięcy złotych w połączeniu z „jednym przelewem” to zmniejszenie wpływów do budżetu o około 21 mld złotych, a po uwzględnieniu pozytywnego wpływu na koniunkturę gospodarczą spadek wyniesie około 14 mld złotych. O tym, jak te inwestycje w długoterminowy rozwój Polski zostaną sfinansowane, będzie mowa w panelu dotyczącym systemu finansowego i podatków.

 

Deregulacja – przedsiębiorczy i uczciwi będą mieli łatwiej!

Materiał KW Prawo i Sprawiedliwość